Ανεξέλεγκτα πρόστιμα

Διαβάσαμε στον τύπο ότι επίκειται η επιβολή προστίμων – μαμούθ από τις υπηρεσίες της ΕΕ για την μη έγκαιρη αποκατάσταση ή και την συνέχιση λειτουργίας των ανεξέλεγκτων χωματερών.

Ας παραμερίσουμε προσωρινά το γεγονός ότι η εθνική περιβαλλοντική πολιτική μας χαράσσεται σύμφωνα με την διαδικασία επιβολής προστίμων από την ΕΕ και το πόσο κατάντια είναι αυτό για μια χώρα και ας σταθούμε στην ουσία της υπόθεσης.

Το πρώτο που συνάγεται ως συμπέρασμα είναι ότι μισό χρόνο πριν την λήξη της προθεσμίας μέσα στην οποία οι Δήμοι θα έπρεπε να έχουν ξεμπερδέψει με το αίσχος των σκουπιδότοπων, έχουμε ακόμα σημαντικές εκκρεμότητες (περί τις 1550 χωματερές). Να σημειωθεί εδώ αυτό το νούμερο προκύπτει από τις δηλώσεις των Δήμων το 2004 μετά από αφαίρεση όσων έχει ήδη ολοκληρωθεί ή βρίσκεται προ της ολοκλήρωσης η αποκατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι στις 1555 χωματερές ΔΕΝ συμπεριλαμβάνονται όσες δημιουργήθηκαν ΜΕΤΑ το 2005 ούτε όσες, μετά την διαδικασία αποκατάστασης ξανάγιναν χωματερές. Δεν γνωρίζούμε αν σε όλες τις περιπτώσεις η τυπική ή και ουσιαστική ευθύνη βαρύνει μόνο τους Δήμους ή και τις Νομαρχιακές αλλά και τις Περιφερειακές υπηρεσίες. Δεν γνωρίζουμε επίσης τον βαθμό της ευθύνης που φέρει το υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ (πέραν της ουσιαστικής ευθύνης του στον συντονισμό της όλης διαδικασίας). Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι για μια ακόμη φορά περιβαλλοντικό ζήτημα αντιμετωπίστηκε με απίστευτη προχειρότητα και με την κλασσική νοοτροπία αποφυγής πληρωμής των προστίμων και όχι της ουσιαστικής αποκατάστασης περιβαλλοντικών πληγών.

Πόσο περήφανο για το περιβαλλοντικό του έργο θα πρέπει να αισθάνεται σήμερα το Υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ; Την εποχή που σε όλη την Ευρώπη η μέθοδος της Υγειονομικής Ταφής θεωρείται ξεπερασμένη στη χώρα μας λειτουργούν ακόμα σκουπιδότοποι. Καμιά μέριμνα δεν υπάρχει για την ανάκτηση υλικών, για την ανακύκλωση, για την διαχείριση ειδικών ή και επικίνδυνων αποβλήτων. Ο καθένας είναι ελεύθερος να πετά ατιμώρητος οτιδήποτε, οπουδήποτε. Όχι γιατί δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσίο αλλά επειδή απουσιάζει η πολιτική βούληση εφαρμογής των νόμων.

Τι θα περίμενε κανείς από μια πολιτεία της οποίας η περιβαλλοντική ηθική στηρίζεται στην εντολή «Ου πληρώσεις πρόστιμο για ρύπανση» και όχι στο «Ου ρυπάνεις»; Ακόμα χειρότερα, όταν η πολιτική της χαράσσεται από την ίδια εντολή! Για να συνειδητοποιήσετε το μέγεθος της ανυποληψίας μιας τέτοιας πολιτείας, σκεφτείτε το σύστημα απονομής της δικαιοσύνης αλλά και η ηθική μιας χώρας να είχε στηριχτεί στην αποφυγή των συνεπειών μιας πράξης και όχι στην ηθική απαξίωση της ίδιας της πράξης: Μπορείς να κλέβεις, να εξαπατάς, να σκοτώνεις αρκεί να μη σε πιάνουν! Όχι ότι αυτό το σενάριο απέχει πολύ από την πραγματικότητα την οποία κάποιοι επιχειρούν να μας επιβάλλουν.

Κλείνοντας, και σε μια προσπάθειά μας να προστατεύσουμε τόσο τους αρμόδιους όσο και τον λαό από μια ακόμη επικίνδυνη «πτώση από τα σύννεφα», προειδοποιούμε για τα επερχόμενα πρόστιμα για την διαχείριση των υγρών αποβλήτων. Για να μη πει κανείς ότι δεν το ήξερε….

Η συνέντευξη

Η συνέντευξη στην δημοσιογράφο Δέσποινα Θεοδώρου, του μέλους του προσωρινού συντονιστικού οργάνου του συλλόγου, Παντελή Μήτσιου, στην Θεσσαλική Ηχώ της Κυριακής 29/6/2008

Δέσποινα Θεοδώρου: Πως πήρατε αλήθεια την απόφαση να προχωρήσετε στη δημιουργία μιας ακόμη περιβαλλοντικής οργάνωσης;

Παντελής Μήτσιου: Ο προβληματισμός είχε εκφραστεί από καιρό και από πολλούς ανθρώπους σε ιδιωτικές συζητήσεις. Δεν είχαμε, ούτε έχουμε όλοι την ίδια αφετηρία στη σκέψη μας για την δημιουργία του συλλόγου αλλά κάπου στην πορεία συναντηθήκαμε. Αφορμή στάθηκε ή μάλλον ως καταλύτης λειτούργησε το ζήτημα της κοπής των δέντρων στον Πηνειό. Η αδυναμία μας να βρούμε «οργανωμένη» ομάδα μέσα από την οποία να εκφράσουμε τη διαμαρτυρία μας ήταν ακριβώς αυτό που χρειαζόταν ώστε οι συζητήσεις να γίνουν πράξη. Να ‘μαστε εδώ λοιπόν.

Δέσποινα Θεοδώρου: Πιστεύετε ότι τελικά την υπόθεση «περιβάλλον» θα πρέπει να την πάρουν στα χέρια τους οι πολίτες ή έχετε ακόμη ελπίδες ότι μπορεί η πολιτεία να παρέμβει και να δώσει λύσεις;

Παντελής Μήτσιου: Οι ρόλοι της πολιτείας και των πολιτών είναι διακριτοί και συγκεκριμένοι. Η πολιτεία υποχρεούται να αφουγκράζεται τη θέληση των πολιτών, να νομοθετεί ανάλογα και να φροντίζει για την εφαρμογή των νόμων. Οι πολίτες οφείλουν να ελέγχουν και να κρίνουν τις πράξεις ή τις παραλείψεις της πολιτείας. Αυτό ισχύει παντού και σε όλα τα ζητήματα. Ειδικά στα θέματα που αφορούν το περιβάλλον δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε. Αν δεν αντιδράσουμε τώρα εμείς οι πολίτες, αν περιμένουμε την πολιτεία, μάλλον θα είναι πολύ αργά.

Δέσποινα Θεοδώρου: Πρόσφατα σας είδαμε να πρωτοστατείτε στην αποκάλυψη της χωματερής που την μετέτρεψαν σε λίμνη τυρογάλακτος. Πόσες αλήθεια παρόμοιες περιπτώσεις υπάρχουν στο νομό της Λάρισας και μάλιστα εν αγνοία των αρμόδιων υπηρεσιών;

Παντελής Μήτσιου: Οποιαδήποτε χωματερή, δεν λειτουργεί εν αγνοία των υπηρεσιών. Δεν είναι κρυμμένη στην άκρη της γης.

Δεν πιστεύω ότι η συγκεκριμένη χωματερή, την ύπαρξη της οποίας αποκαλύψαμε, είναι η μοναδική. Αν σήμερα ζητήσουμε από την Περιφέρεια τον κατάλογο των χωματερών οι οποίες έχουν αποκατασταθεί στη Θεσσαλία και ξεκινήσουμε ένα γρήγορο οδοιπορικό, μάλλον θα ξαφνιαστούμε δυσάρεστα. Ξέρετε, όταν η Περιφέρεια αρνιόταν την χρηματοδότηση της περίφραξης της συγκεκριμένης χωματερής, παρά τα όσα προέβλεπε η μελέτη, δεν το έκανε για πρώτη ή μοναδική φορά.

Το γεγονός αυτό καταδεικνύει την προχειρότητα με την οποία η πολιτεία αντιμετωπίζει το φλέγον ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων αλλά και το περιβάλλον γενικότερα. Ξέρετε γιατί οι περιφερειακές υπηρεσίες αρνήθηκαν να χρηματοδοτήσουν την περίφραξη; Διότι τη θεωρούσαν άσκοπη δαπάνη! Δεν θα σταθώ στο γεγονός ότι ενάμιση χρόνο μετά αναγκαζόμαστε να αποκαταστήσουμε την … αποκατάσταση, αλλά στο ότι δαπανήθηκαν τεράστια ποσά για να πληρωθούν διαφημιστικές καμπάνιες του ΥΠΕΧΩΔΕ οι οποίες προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι δεν θα ξαναπληρώσουμε πρόστιμα επειδή κλείσαμε τις χωματερές! Αλήθεια, πόσες περιφράξεις κόστισαν αυτές οι καμπάνιες;

Δέσποινα Θεοδώρου: Τελικά τι είναι αυτό που χρεώνετε στους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, άγνοια ή αδυναμία;

Παντελής Μήτσιου: Θα είμαι σκληρός απέναντι στους ανθρώπους της εξουσίας οποιασδήποτε βαθμίδας. Δεν νοείται άγνοια για αυτούς. Όποιος «δεν γνωρίζει» και δεν φροντίζει έγκαιρα να μάθει ή δεν έχει ανθρώπους που γνωρίζουν γύρω του, δεν κάνει για τη δουλειά. Απλά πράγματα. Τους χρεώνω στην καλύτερη περίπτωση αδυναμία μερικές φορές αδιαφορία και συνήθως ιδιοτελή τύφλωση.

Δέσποινα Θεοδώρου: Θεωρείτε ότι το οικολογικό κίνημα στη χώρα μας μπορεί να εμπνεύσει τους πολίτες και να τους οδηγήσει τελικά σε μια οικολογικού περιεχομένου επανάσταση ή έχει χάσει τον προσανατολισμό του;

Το λέω αυτό κυρίως για τις αποκαλούμενες Μ.Κ.Ο.

Παντελής Μήτσιου: Ποιες είναι οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις; Οι περισσότερες από αυτές που εγώ γνωρίζω είναι κρατικοδίαιτες.

Την ιστορία, κυρία Θεοδώρου, την γράφουν οι παρέες. Και την γράφουν όσο εμπνέονται από το μεράκι, το πάθος και τον ενθουσιασμό των μελών τους. Από τη στιγμή που το κίνητρο γίνεται η συμμετοχή στο επόμενο πρόγραμμα της Ε.Ε., κάπου το πράγμα ξεστρατίζει. Δυστυχώς, πολλές από τις λεγόμενες οικολογικές οργανώσεις είναι απλά άτυπες δημόσιες υπηρεσίες.

Εμείς, οι Πολίτες σε Δράση, δεν έχουμε κανέναν σκοπό να ηγηθούμε καμιάς επανάστασης. Εμείς είμαστε εδώ να αποκαλύπτουμε, να καταγράφουμε, να προτείνουμε. Έχουμε σκοπό να λειτουργούμε σαν ξυπνητήρι, σαν συναγερμός, σαν πυξίδα. Όσο αντέξουμε.

Δέσποινα Θεοδώρου: Το περιβάλλον χρειάζεται «ταραξίες» ή ευαισθητοποιημένους πολίτες;

Παντελής Μήτσιου: Ευαισθητοποιημένους ταραξίες! Η εποχή μας δεν είναι εποχή για «καλά παιδιά». Τα προβλήματα δεν λύνονται από το σαλόνι και με το τηλεκοντρόλ. Συσκέψεις, εορτές και δεξιώσεις δεν προσφέρουν στη λύση. Ευαισθητοποιημένους ταραξίες λοιπόν. Με την έννοια αυτών που θα χαλάνε πάντα των ύπνο μερικών.

Δέσποινα Θεοδώρου: Πως σκέφτεστε να δράσετε στο μέλλον και πως τέλος πάντων θα μπορέσετε να αποκτήσετε μια ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας με τον πολίτη της Λάρισας;

Παντελής Μήτσιου: Σκοπός μας είναι να δίνουμε το παρόν και να επιχειρούμε να δίνουμε λύσεις σε όσο το δυνατό περισσότερα προβλήματα. Θα προσπαθήσουμε να παρακολουθούμε την εξέλιξη κάθε ζητήματος με το οποίο ασχολούμαστε μέχρι την δρομολόγηση της τελικής του λύσης.

Υπάρχουν πολλές ιδέες για πρωτότυπες δράσεις, για θετικές προτάσεις, για πρακτικές λύσεις σε πάγια προβλήματα. Σταδιακά και όσο οι τάξεις του συλλόγου μας θα πυκνώνουν, ευελπιστούμε ότι θα αρχίσουμε να τις υλοποιούμε. Καθοριστικός παράγοντας σε αυτό θα είναι η παρουσία και δραστηριοποίηση στο σύλλογό μας ανθρώπων με επιστημονικές γνώσεις σε σχετικούς τομείς. Γι΄ αυτό το λόγο καλούμε νέους κυρίως επιστήμονες και φοιτητές να πλαισιώσουν εθελοντικά το σύλλογο.

Σύντομα, θα πραγματοποιήσουμε επίσκεψη στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και στο ΤΕΙ Λάρισας και θα επιδιώξουμε συνεργασία με επιστημονικό προσωπικό σε συγκεκριμένους τομείς.

Στέλνουμε τέλος το μήνυμα σε όλους ότι η οργάνωσή μας είναι ανοιχτή. Ότι επιθυμούμε να αποκτήσουμε μέλη και δραστηριότητες παντού χωρίς γεωγραφικούς ή διοικητικούς περιορισμούς, Ότι ο κάθε πολίτης μπορεί να έρθει σε επαφή μαζί μας (τηλ. 6972771544) και να μας εκφράσει διαμαρτυρία, παράπονο, καταγγελία, πρόβλημα ή να γίνει μέλος του συλλόγου μας.